-
January to March 2026 Article ID: NSS9628 Impact Factor:8.05 Cite Score:65 Download: 8 DOI: https://doi.org/10.63574/nss.9628 View PDf
वर्तमानसन्दर्भे श्रीमद्भागवतमहापुराणे ब्रह्मतत्त्वस्य प्रासङ्गिकता
डॉ. मधुमिता धङ्गडामाझी
अध्यापिका (संस्कृत) स्नातक महाविद्यालय, कर्लापडा , कलाहांडी (ओडिशा)
प्रस्तावना- श्रीमद्भागवत्पुराणं हिन्दुधर्मस्य
महत्त्वपूर्णग्रन्थेषु अन्यतमः अस्ति, भगवतः विष्णोः महिमा, तस्य लीला, अवतारः,
भक्तिमार्गः, धर्मलक्षणं, तथा विविधधार्मिकविषयाधारित इति मन्यते। विश्वसृष्टेः
पूर्वं सः एव परमेश्वरः आसीत्, सर्वेषां द्रव्यस्य जगतः विनाशे लीनस्य अनन्तरम्
अपि स एव परमेश्वरः अर्थात् ब्रह्म निर्गुणः सगुणः जीवलोकः स एव।
ब्रह्मरूपिणमद्वितीयं परमं यथार्थं ब्रह्मः, योगिनः, परमात्मा, भक्ताः च ईश्वरं
वदन्ति इति ज्ञानिनः। विष्णुः ब्रह्मा रुद्रः च जगतः अस्तित्वसृष्टिविनाशे
यन्त्रकारणौ, पुरुषः तु द्रव्यकारणः, अर्थात् एते चत्वारः समानब्रह्मतत्त्वस्य
सगुणरूपाः। सः अभिन्नं यन्त्रकारणम् अस्ति। भागवतस्य अनुसारं भक्तिः एव
मोक्षप्राप्त्यर्थम्। एतेन वयं ब्रह्मतत्त्वं प्राप्तुं शक्नुमः। अतः भगवतः
प्राप्तिमार्गं दर्शयितुं भगवतः विशेषः अर्थात् ब्रह्मतत्त्वप्राप्तिः।
कूटशब्दाः-ब्रह्मतत्त्वं-भगवतः-भक्तिः-सुखं-दुःखं-भक्तः-श्रीमद्भागवतकथा।
